Molière in de Molenbuurt
In 1980 werkte Wim Beekhuis (1) onder Van Tol bij het bekende stedenbouwkundige bureau Kuiper Compagnons in Rotterdam. Hij herinnert zich hoe er een delegatie van de RIJP onder leiding van De Hartog op bezoek kwam met een studieopdracht voor een ruimtelijke verkenning naar de spoordijk die dwars door Almere Buiten werd aangelegd.
-
De foto maakt deel uit van de fotocollectie van Stadsarchief Almere.
De Hartog en Eenkhoorn hadden op dat moment de handen vol met de bestemmingsplannen die voor de hele kern gemaakt moesten worden en vastgesteld voor de gemeentewording in 1984. Ze waren daarom op zoek naar extra ontwerpercapaciteit. De opdracht besloeg twee schaalniveau´s: Voor het eerste kwadrant van de kern werd een uitwerkingsplan gevraagd met drie woonbuurten, een park, een bedrijventerrein, en een begin van het centrum. In dezelfde periode moest er al een eerste woonbuurt worden uitgewerkt: de Molenbuurt.
Waarin verschilde de aanpak van het bureau nu van de wijken die op dat moment in Haven en Stad werden opgezet? Aan de rapporten uit die tijd lees je dat niet eens direct af. Wim Beekhuis maakte prachtige perspectiefschetsen, Gordon Cullen was zijn grote voorbeeld. Je vindt mooie wensen over relaties met open polder, bos of water in de omgeving, maar die kom je in randvoorwaarden overal tegen. De woningen met bruine baksteen en rode dakpannen die er gebouwd werden wijken ook al niet af van wat die jaren in zwang was.
Van Tol en Beekhuis zochten naar heldere verkavelingen zonder de verwarring tussen voor- en achterkant. Ze wilden de verschillende verkeerssoorten weer bij elkaar brengen. Bij een vorige opdracht in Nieuwegein had Beekhuis strijd geleverd om de sneltram tussen de achtertuinen vandaan te krijgen. Dat was ook het eerste dat hij in Almere inbracht, van harte ondersteund door De Hartog en Eenkhoorn: de busbaan moest weer in de openbaarheid. Verder werd de auto voor het eerst door de buurt geleid met een duidelijke ontsluitingslus, zodat de bezoeker niet langer hoefde te dwalen. Loodrecht op de spoorbaan maakten ze een brede strook tussen busbaan en fietsroute, die flexibel kon worden ingevuld met alle nodige voorzieningen zoals scholen en buurthuizen. Verderop ontstond als vanzelf in deze strook het centrum met winkels, een marktplein en de kerk.
Dan is er nog een bijzonderheid: die licht geknikte bouwblokken in het eindplan. Op de eerste ontwerptekeningen was alles nog recht. Die subtiele buigingen waardoor pleintjes en plantsoenen een intiem karakter krijgen doen denken aan Emmeloord en veel dorpen die met groot vakmanschap in de Noordoostpolder zijn gemaakt in de stijl van de “Delftsche School???. Het bureau Kuiper Compagnons dat de Molenbuurt ontwierp is opgericht door Granpré Molière en Verhagen, ontwerpers van de NOP. Het bureau had altijd een band behouden met de Rijksdienst. Na het vertrek van Van Eesteren werkten ze mee aan Lelystad. Van Tol was de ontwerper van Dronten, in opdracht van de RIJP.
Hoewel Wim Beekhuis bepaald geen fan van Molière is, klinkt in de Molenbuurt toch even een echo door van een stroming die bij ontwerpers lange tijd uit de gratie was: de "Delftsche School". Misschien is dit wel een kenmerk van het postmoderne Almere dat alle invloeden van voorheen, inclusief CIAM en traditionalisme, erin doorwerken zij het in een nieuwe vorm (2).
1. Wim Beekhuis werd ruim tien jaar later aangenomen bij SO Almere, als stedenbouwkundige van Almere Buiten.
2. De informatie voor dit bericht kwam van Beekhuis, De Hartog en Eenkhoorn.
Niets hieruit mag gebruikt worden zonder schriftelijke toestemming vooraf van de auteur
Reacties (1)
Reacties (1)
Het dorp
Goed om te weten, vooral als je zo als wij (sinds 5 jaar) in de Molenbuurt woont. We zeggen thuis altijd "ik ga even naar het dorp", als we naar het centrum van Buiten gaan. Ondanks de enorme groei van Almere Buiten heeft de oude kern tot nu toe zijn dorpse karakter gehouden. Laten we hopen dat dit ook een beetje zo kan blijven als ons centrum straks op de schop gaat! Wat mooier en specialer mag natuurlijk wel...
Een heel informatief stukje.
Maar waarom oogt dat laatste vetgedrukte zinnetje toch altijd zo dreigend?