Groeistuipen van de Evenaar

Hein van Delft maakte het eerste inrichtingsplan en koos voor populieren omdat dat heel snel een mooi resultaat geeft. Jammer genoeg zouden die populieren vroegtijdig gekapt worden omdat de beheerders vreesden voor schade door afbrekende takken. De lindes die Paul de Maar er tussen liet planten als wisselbeplanting, om het in de toekomst over te nemen, moeten het daarom nu alleen doen, terwijl ze nog lang niet volwassen zijn.

Wie de evenaar afloopt zal constateren dat de aanplant en groei van de bomen het snelle bouwtempo van de buurten eromheen niet kan bijbenen. Met elkaar moeten die buurten de "wanden" van de Evenaar vormen. Hoewel voor deze wanden een hoogte van minstens acht meter wordt gevraagd kun je nog steeds niet spreken van een stedelijke ruimte. Dit probleem zal zich wel oplossen als de bomen ooit volwassen zijn en je er alleen nog onderdoor kijkt.

Veel lastiger is de invulling van de strook bebouwing tussen spoor en Evenaar. Hier zijn centrale voorzieningen gedacht zoals winkels, scholen en kantoren. Deze visie stamt nog uit de tijd van de RIJP, toen aan elke kern van Almere een grote zelfstandigheid werd toebedacht. Dat is voorbij, Almere Buiten wordt tegenwoordig een "wijk" genoemd en de meeste grote voorzieningen gaan naar Stad. Geen wonder dat deze strook al zo lang voor het grootste gedeelte braak ligt. Om vijf uur ´s middags zie je hier vanuit de trein hoe de van hun werk terugkerende spoorpendelaars kriskras een grote vlakte moeten oversteken voordat ze hun huizen bereiken. Met de bestemming van deze strook is jaren getobd. Toch maar gewoon invullen met huizen dan? Niet bepaald een rustige locatie met autoverkeer aan de ene kant en spoorlawaai aan de andere, nog afgezien van de kans op nachtelijke goederentransporten (1).

Toen Grondbedrijf en Stadsontwikkeling nog rivaliseerden in aparte directies kwam Bert Bult van het Grondbedrijf met een slimme oplossing: Maak een slinger in die Evenaar zodat hij verderop tegen de spoorlijn aan komt te liggen, dan veeg je alle geluidshinder bij elkaar, je kunt aan de andere kant gewoon huizen bouwen en het hele probleem bestaat niet meer. Dat was oorlog! Na de eerdere coupepoging van de verkeerskundigen was dit een volgende, juist omdat zo´n voorstel rekenkundig wel aanlokkelijk scheen. En hoezo is recht mooier dan gebogen? De bewoners vragen immers keer op keer om meer romantiek, om bochtige straatjes.

Er werd een extern stedenbouwkundig bureau ingeschakeld voor een advies over het toekomstig karakter van de Evenaar, bureau Urhahn. Gert Urhahn zette nieuwe ontwerpers in, zoals Luc Vrolijk, niet gebonden aan de visie van vroeger. Zij wilden de Evenaar in de tweede fase een slingerend karakter geven, zoals een rivier die zich in een delta verbreedt. In die brede ruimte zouden weer gebouwen kunnen komen, als eilanden in een stroom van groen. Hun voorstel deed denken aan de vorm van de prehistorische Eem die precies op deze plaats heeft gelopen (2 ). Als deze rivier nu recht onder de Evenaar had gelegen zou dat een sterk argument zijn geweest. Maar de Eem liep ooit van zuid naar noord, loodrecht dus op spoorlijn en Evenaar. Een spannend ontwerp, maar het stond ook op gespannen voet met het karakter van deze kern.

Alles kan in Almere, maar niet alles overal. De Evenaar hield haar rechte ononderbroken vorm, en is nu in de eindfase zelfs een kilometer langer dan Hazewinkel met de zijnen heeft durven dromen.

1. Na complicaties bij de bouw van de Indische buurt in deze strook is het idee van pure woningbouw op deze plaats verder al weer verlaten.

2. In het boekje "Een Almeers drieluik" uit het laatste kerst-pakket van de gemeente is de Eemloop afgebeeld, pg 69

Niets hieruit mag gebruikt worden zonder schriftelijke toestemming vooraf van de auteur.