Even geen pannenkappen
Hoe dek je de huizen af, plat of met een pannenkap? Dat blijft in deze tijd van hoge technologische ontwikkeling een lastige vraag.
De modernisten kozen voor het platte dak uit praktische overwegingen. Het platte dak vloeide voort uit nieuwe bouwtechnieken en bood de ontwerper ongekende mogelijkheden. Bovendien pasten de abstracte vormen ervan in de taal van de toenmalige avantgarde. Dat gaat nu, een kleine eeuw later, nog steeds op. In de experimentele buurten van Almere, Fantasie en Realiteit, Bouwrai 1 en 2 of het Gewilde Wonen zal men dan ook zelden een pannenkap aantreffen. Toch hebben de dakpannenfabrikanten niet te klagen: bouwers, projectontwikkelaars en makelaars die de markt kennen vragen altijd weer om een zolder op het huis, liefst met pannen afgedekt. Platte daken willen nog wel eens lekkage geven, en op een zolder kun je tegen weinig bouwkosten net die rommel kwijt of dat extra logeerkamertje waar in het moderne huis geen plaats meer voor is. Wat te kiezen?
In de wijk Tussen de Vaarten is die keuze aan het toeval overgelaten. Elke straat werd hier door een andere ontwerper vormgegeven en daarbij was de dakvorm vrij naar keuze. Wie van noord naar zuid deze wijk bekijkt ziet dan ook hoe verschillend iedereen met die vraag kan omgaan. Alleen in het villabuurtje op de hoek van Vrijheidsdreef en Tussenring kon het niet meer “één ontwerper per straat" zijn omdat iedere villabouwer z´n eigen ontwerp meebrengt. Daarom zijn daar wel spelregels meegegeven, uitgaande van de straat die in het verlengde ligt. Omdat alleen in de Jan van Eyckstraat de architect van de ontwikkelaar had gekozen voor platte daken, schreven we hier de villabouwers een plat dak voor. De overige straten hebben er verschillende vormen van hellende kappen. Hoewel dit de eerste straat was waar je een kavel kon kopen is er pas op het allerlaatst gebouwd, toen de andere straatjes al lang vol waren: het platte dak is nog steeds niet populair. Waarom is dan in de laatste woonbuurt van Tussen de Vaarten, aan de andere kant van de Hagevoortdreef de traditionele kap, met zolder en dakpannen uitgesloten?
Deze woonbuurt, door dreef en vaart van andere woongebieden gescheiden, moest een apart karakter krijgen, daar was iedereen het wel over eens. Zo´n aparte ligging vraagt om iets bijzonders. Bovendien was het de allerlaatste te bouwen buurt van Almere Stad, daar wil je wat mee. Bewoners vragen ook altijd weer om variatie. Om te beginnen zijn daarom door ontwerper Bep Voortman de straten hier een kwartslag gedraaid. Terwijl de straten in de hele wijk als waslijnen tussen de vaarten lijken te zijn gespannen, lopen ze in deze laatste buurt parallel aan de Hoge Vaart (1). Daarnaast is in deze woonbuurt extra zorg besteed aan de kwaliteit van het ontwerp, verschillende projecten hier werden achteraf genomineerd voor de CASLa architectuurprijs. Stedenbouwkundig begeleider Roel van der Hoek zat er bovenop, samen met Hans van der Linden die speciaal voor deze buurt was binnengehaald als supervisor. Behalve nadruk op duurzaamheid, door de nieuwe supervisor opgevoerd, werden bijzondere randvoorwaarden opgesteld. Om een eigen karakter te verzekeren is hier ook de toevalsregel voor de keuze van de dakvorm verlaten. Deze buurt is van het jaar tweeduizend en dat mag je zien. Tussen de Vaarten Zuid is nog niet helemaal af, het ontwerp voor een groot zorgcentrum in het hart van de buurt wacht nog op uitvoering. Je komt hier veel dakvormen tegen, het platte dak, de lessenaarkap, halve cilinders, maar op één punt was er geen discussie: Alsjeblieft, in deze eerste buurt van de nieuwe eeuw, even geen pannenkappen.
1. Wie zich afvraagt of dat met bezonning geen probleem was leze nog eens Almerebericht nr 18: Per kern een andere zonnestand?
Niets hieruit mag gebruikt worden zonder schriftelijke toestemming vooraf van de auteur.
