Rol van de vrouw

Directeuren, projectleiders en hoofden van dienst, er was geen vrouw bij. Ir. Anita Lantermans (1), uit die tijd zal men zich haar herinneren als Anita Petersen, was in het projectbureau Almere de enige vrouwelijke stedenbouwkundige. Maar ook daarbuiten. Ministers waar je in deze interviews over leest, vertegenwoordigers van provincies of regio's, medespelers uit andere overheidsdiensten, het waren allemaal kerels.

Daarin is de afgelopen dertig jaar wel verandering in gekomen. Geleidelijk trouwens, want nog uit 1990 herinner ik me het volgende voorval: Een locatie in Kruidenwijk was aangemerkt als leerlingenbouwplaats voor vrouwen in de bouw en daar hoorde natuurlijk een vrouwelijke ontwerper bij, althans dat vonden we bij de gemeente. Maar de ontwikkelaar dacht daar anders over. Toen hij ons na herhaald overleg meedeelde dat hij uit een aantal namen van bekende vrouwelijke architecten, die wij hem voorgelegd hadden, geen keuze had kunnen maken en "het toch liever met z'n broer deed" waren projectleider Gerrit Hietland en ik oprecht verbaasd: Wat kon je er nu op tegen hebben om bijvoorbeeld met één van deze voortreffelijke architecten te werken? Zijn bezwaar was werkelijk verbluffend: "Als vrouwen hun zin niet krijgen, dan gaan ze huilen..... en daar kan ik niet tegen."

Tegenwoordig studeren er in bepaalde richtingen meer vrouwen af dan mannen en is de vrouw niet meer weg te denken uit het roces van stadsontwikkeling. Pepita de Rosario was hoofd planologie, Dimphy Belder hoofd afdeling beleid, Ellen Gommerts voerde de juristen aan. Ellen Marcusse was eerste stedenbouwkundige van Almere Hout. Om maar enkele van
een lange rij namen te noemen. Wilma Hartsuyker was directeur SO, Chaia Heyning de eerste projectdirecteur van Almere Poort. Daarvoor al hadden we een vrouwelijke wethouder, Sietske van Oogen die de stadsontwikkeling in het begin van de jaren negentig voortvarend leidde. Diverse ministers op zowel VROM als op Verkeer en Waterstaat waren vrouwen. In het Almere van nu is Annemarie Jorritsma burgemeester en Francien Houben stadsbouwmeester.

Het is de vraag of dit alles het denken over de stedenbouw veranderd heeft, maar kleur heeft het zeker gegeven. Er zijn nu eenmaal meer kleurenblinde mannen dan vrouwen, ook onder ontwerpers. In de Regenboogbuurt in Almere Buiten is te zien hoe je architectuur met kleur kunt maken of breken.

Een buurtje langs de Lage Vaart daar is uitsluitend door vrouwelijke architecten ontworpen. Over de kleur van de drie flatgebouwen die daar moesten komen is lang gediscussieerd (2). Omdat men zich goed realiseerde dat deze drie woontorens langs de rijksweg het visitekaartje van de stad konden worden. ging iedereen zich ermee bemoeien, niet alleen Floor van Dusseldorp die voor de Regenboogbuurt als kleurenregisseur was aangesteld, maar ook projectleider Hans Laumanns en andere betrokkenen: maanden lang is gespeeld met de gedachte aan de kleuren van de regenboog, tot die bewuste vergadering. Ze was laat, de architect Liesbeth van de Pol, een kamer vol mannen wachtte: grijze pakken. zwarte en
bruine tinten domineerden. Die dag moest de knoop worden doorgehakt. Gekleed in een fel rode jurk kwam ze binnen: "Ik ben eruit heren. ik heb een kleur voor de flats... Dit is het geworden" en ze wees daarbij op zichzelf. Daar had niemand van terug en zo staan ze daar nu achter een groen weiland met koeien. de drie felrode torens als uithangbord voor het lef van Almere.

1. In de film die Almere bij z’n 25jarig jubileum maakte treedt Anita Lantermans op: Toen en nu.
2. Dit verhaal komt van Genit Eenkhoom die er als stedenbouwkundige van Almere Buiten bij was.

Niets hieruit mag gebruikt worden zonder schriftelijke toestemming vooraf van de auteur.